امروز دوازدهم ربیع الاول که به روایت اهل سنت سالروز ولادت آن حضرت است هم آغاز هفته وحدت- که امروز دنیای پرتلاطم بویژه جهان اسلام- به وحدت و انسجام نیاز مبرم دارد. بدین مناسبت مناسب دیدیم با یکی از مسؤولان مجمع تقریب مذاهب اسلامی گفت و گو کنیم.
حجت الاسلام والمسلمین علی اصغر اوحدی متولد نجف اشرف است . وی افزون بر تحصیلات دانشگاهی، دانش آموخته دانشکده فقه نجف اشرف میباشد و سطح خارج فقه و اصول را در حوزه های علمیه نجف و قم گذرانده است و هم اکنون مدیر کل آفریقا و عربی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و معاونت فرهنگی مجمع تقریب مذاهب اسلامی بخشی از فعالیتهای علمی، پژوهشی و مدیریتی وی میباشد . گفت و گوی قدس با این استاد حوزه در ارتباط با وحدت و تقریب مذاهب اسلامی را بخوانید.
حاج آقا اوحدی در ابتدا در خصوص شکل گیری مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و نقش علما در این ارتباط توضیح بفرمایید.
- پیشینه بحث تقریب از زمانی شکل گرفت که حضرت آیت ا... بروجردی به این موضوع اهتمام ورزیدند به این دلیل که ایشان مرجع بسیار هوشیاری بودند و چالشهای جهانی را به بهترین نحو درک کرده بودند و بر این اساس ایده دارالتقریب را مطرح کردند و همزمان با طرح این ایده از سوی این مرجع بزرگ شیعیان در کشور مصر هم دارالتقریبی تأسیس شد برای نزدیک کردن مذاهب اسلامی به یکدیگر . در واقع بحث تقریب از آن زمان شروع شده، اما فراز و نشیبهایی داشته است تا اینکه انقلاب اسلامی در ایران به پیروزی رسید و امام راحل بر وحدت مسلمانان اهتمام ویژه ای کردندبه طوری که این اندیشه راهبردی در قانون اساسی کشور نیز متبلور شد، با این وجود به دنبال برگزاری چهارمین کنفرانس وحدت اسلامی در سال 1369 بود که به دستور مقام معظم رهبری مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تشکیل گردید .
با اشاره به عمده اصول و اهداف مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی چشم انداز آن را چگونه میبینید ؟
- به طور کلی اصول و مبانی این مجمع حول محور نزدیک کردن دیدگاه های مذاهب مختلف به یکدیگر است . در حال حاضر مجمع تقریب تنها ارگانی است که میتواند اهداف و چشم انداز امت اسلامی را محقق کند . یعنی آنچه را که به عنوان رسیدن به چشم انداز امت واحده در نظر گرفت مسیرش همان است که این مجمع در پیش گرفته است.
از نزدیک شدن مذاهب اسلامی به یکدیگر به عنوان هدف اصلی مجمع متبوع تان یاد کردید با این وجود بفرمایید در شرایطی که بعضی از کشورهای مسلمان چون عراق، سوریه و لبنان در آتش اختلافهای مذهبی میسوزند آیا میتوان فعالیت این مجمع را در کاهش اختلافهای تفرقه انگیز اثرگذار و مثبت ارزیابی کرد ؟
- همین طور است .وقتی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی علما و متفکران اثر گذار جهان اسلام را حول محور دوستی و تقرب جمع میکند، یک نوع همفکری و همگرایی بین آنها ایجاد مینماید که نتیجه آن در حوزه فعالیت هر یک از این شخصیتها منعکس میشود . بر این اساس میتوان گفت اقدامهای مجمع در شرایط کنونی در جلوگیری از اختلافهای مذهبی مثبت و
اثر بخش بوده است .
حاج آقا «اوحدی» اگر فعالیتهایی که برای تقریب مذاهب انجام میشود اثر بخش است پس چرا ما شاهد تشدید اختلافهای مذهبی بویژه در بحث شیعه و سنی هستیم ؟
- میزان موفقیت عملکرد مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با توجه به امکاناتی که دارد و دشمن قدرتمندی که در مقابلش قرار دارد قابل قیاس است . اکنون و در دوره بیداری اسلامی، دشمن دارد تمام تلاش خود را برای ایجاد تفرقه در بین صفوف مسلمانان به کار میگیرد . بنابراین با توجه به اقدامهای دشمن و امکانات کمی که ما از این سو برای هدفمان به کار میگیریم باید گفت اقدامهای انجام شده از سوی این نهاد مردمی مثبت و موفقیت آمیز بوده است . به عنوان نمونه ما اکنون در کشورهای پاکستان و افغانستان که مهمترین مراکز چالش و تفرقه در منطقه اسلامی به شمار میآیند، میبینیم که مسأله وحدت گرایی در این کشورها بسیار مطرح است . ما نباید جنجال تکفیری ها را که سر و صدایشان بیش از واقعیتشان است معیار قرار بدهیم، چون اگر بیاییم در متن جوامع اسلامی وارد بشویم عکس آن چیزی را که سلفی ها و تکفیری ها میگویند، خواهیم دید . در واقع کسانی که به ندای وحدت لبیک گفته اند بسیار بیشتر از طرفداران این گروههای افراطی هستند و مجدانه هم در راستای این هدف کار میکنند . حتی بعضی از رهبران وحدت گرای اهل سنت در این راه شهید میشوند که این امر از اثر گذاری اقدامهای مجمع تقریب حکایت دارد.
به هرحال فعالیتهای این مجمع برای از بین بردن تفرقه است و ما هم در راستای این هدف تمام تلاشمان را میکنیم، اما دستیابی به هدف یاد شده آسان نیست و باید سایر نهادها از جمله آموزش و پرورش و رسانهها کمک کنند.
به امکانات محدود مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی اشاره کردید، میخواهیم بدانیم منابع مالی این مجمع چگونه تأمین و هزینه میشود؟
- مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی اگرچه مورد حمایت نظام جمهوری اسلامی ایران است، اما یک تشکل مردم نهاد و غیر انتفاعی به شمار میآید، بنابراین بودجه تعریف شده ای ندارد، ولی از نظام کمک هم میگیرد . البته قدرت پیام و نیازی که امت اسلامی به وحدت دارد خود یک سرمایه است که زمینه را برای فعالیت بیشتر با کمترین هزینه برای ما فراهم میکند .
به هر حال ما همان امکانات محدودی که در اختیار داریم را در دو - سه مقوله و به عنوان اولویتهای کاری هزینه میکنیم. یعنی درمرحله نخست منابع مالی را برای تقویت رسانه علمی مجمع به کار میگیریم بعد هم برگزاری کنفرانسها و همایشها در اولویت هستند که در این زمینه ها تا کنون فعالیتهای خوبی صورت گرفته که میتوان به انتشار 350 عنوان کتاب در موضوعات مختلف علمی و فرهنگی، انجام پژوهشهای علمی و برگزاری دهها همایش و کنفرانس اشاره کرد .
و کلام آخر؟
در ماه ربیع الاول قرار داریم و اهمیت این ماه در این است که ولادت پیامبر اسلام(ص) به عنوان نقطه مشترک و مورد احترام همه مذاهب اسلامی در این ماه اتفاق افتاده است . اما اهل سنت دوازدهم را ولادت حضرت محمد (ص) میدانند و شیعیان هفدهم ربیع الاول را . خب درایت امام(ره) این بود که آمدند این فاصله زمانی را به عنوان هفته وحدت مطرح کردند . بنابراین ولادت پیامبر(ص) در این ماه یک فرصت مناسب برای همدلی و همگرایی مذاهب اسلامی بوده است . در ضمن بیست هفتم تا بیست و نهم دی ماه، بیست و هفتمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی با حضور شخصیتها و علمای برجسته دنیای اسلام در تهران برگزار میشود که امیدواریم برای رفع تفرقه ها و مشکلات دنیای اسلام تصمیمات موثری در آن گرفته شود .
نظر شما